logo_solinea
Ektoina - jak ją wykorzystuje medycyna?

Ektoina – jak ją wykorzystuje medycyna?

Wyniki badań pokazują, że ektoina może działać protekcyjnie (ochronnie) na komórki nabłonkowe, wpływać stabilizująco na błony komórkowe i redukować stany zapalne. To innowacyjny związek, w którym kryje się duży potencjał terapeutyczny. Ektoina znalazła zastosowanie w biotechnologii, kosmetologii i medycynie, m.in. w alergologii, laryngologii, okulistyce i dermatologii. Wielu autorów podkreśla jej udział w redukcji objawów alergicznych, jak świąd, łzawienie, kichanie i nieżyt nosa oraz łagodzeniu dolegliwości w przebiegu atopowego zapalenia skóry.  

Spis treści:
b7148e8da3edaea3a8a181fc3fee2c6c43d5074b

Ektoina – ochrona i bezpieczeństwo

Ektoina (czyli kwas 1,4,5,6-tetrahydro-2-metylo-4-pyrimidynokarboksylowy) jest związkiem wytwarzanym naturalnie przez niektóre drobnoustroje – w szczególności ekstremofile, czyli bakterie żyjące w bardzo trudnych warunkach środowiska. Jej działanie obejmuje stabilizowanie i ochronę białek, kwasów nukleinowych i biomembran (błon biologicznych) przed szkodliwym wpływem m.in.:

  • stresu osmotycznego,
  • wysokich/niskich temperatur,
  • wysychania.

Ektoina wykorzystywana jest w wielu dziedzinach medycyny, znalazła m.in. zastosowanie w dermatologii, otolaryngologii i okulistyce, wykazując przy tym dobry profil bezpieczeństwa (nie zaobserwowano działań niepożądanych i nie wykazano wpływu toksycznego przy zastosowaniu stężeń odpowiednich dla ludzi).

Ektoina w medycynie – preparaty z ektoiną

Aktualnie ektoinę wykorzystuje się w charakterze substancji chroniącej komórki oraz stabilizującej strukturę białek i komórek w organizmach ludzkich. Stosuje się ją w terapii chorób alergicznych w celu ograniczenia stanu zapalnego błon śluzowych nosa i zapalenia spojówek. Ektoina zmniejsza (łagodzi) dolegliwości alergiczne w przebiegu alergicznego nieżytu nosa i zapalenia spojówek. Preparaty z ektoiną zapewniają m.in. długotrwały efekt nawilżający i wspomagają regenerację podrażnionych śluzówek.

Ektoina, tworząc ochronny „film” na powierzchni komórek, chroni błony śluzowe przed kontaktem z alergenamiRedukuje objawy zespołu suchego oka (stabilizuje strukturę warstwy lipidowej filmu łzowego) i może być pomocna w jego terapii. Duże nadzieje budzą również możliwości zastosowania ektoiny w leczeniu ostrego zapalenia gardła i krtani (wykazano, że ektoina zmniejsza obrzęk szyjnych węzłów chłonnych i łagodzi kaszel).

Ektoina i hydroksyektoina (jej pochodna) mogą być wykorzystywane w terapii nowotworów płuc, a także jako czynnik ochrony radiologicznej (środek ochronny przy radioterapii), przede wszystkim ze względu na silne właściwości przeciwutleniające (antyoksydacyjne).

74248dde0767a5600d8fb19228f778e1c6c54e14

Ochrona skóry, czyli ektoina w kosmetykach

Ektoina mobilizuje układ immunologiczny (odpornościowy), w tym mechanizmy odporności miejscowej, np. skóry. Wykazuje właściwości przeciwzapalne, przeciwnowotworowe i immunostymulujące (zwiększające odpowiedź odpornościową). Działa protekcyjnie na keratynocyty (komórki naskórka), komórki Merkla (receptory dotyku) i komórki Langerhansa, które inicjują reakcję immunologiczną.

Ektoina ma szerokie zastosowanie w dermatologii i kosmetologii, m.in. jako składnik aktywny wielu produktów ochrony przeciwsłonecznej i kremów do pielęgnacji skóry.

Jako silny antyoksydant przeciwdziała uszkodzeniom komórek skóry na poziomie molekularnym. Dzięki właściwościom przeciwutleniającym chroni przed szkodliwym oddziaływaniem promieni UV (ektoina zapobiega oparzeniom i spowalnia procesy starzenia się skóry). Wspomaga również procesy naprawcze po uszkodzeniach w wyniku ekspozycji na promieniowanie UVA i UVB.

51915d95e3074a677abe92f78b1eec9d020614b7

Ektoina w kosmetykach do pielęgnacji skóry zapewnia większy stopień nawilżenia skóry i zapobiega nadmiernej przeznaskórkowej utracie wody. Wzmacnia (ochronną) barierę skórną i przeciwdziała redukcji liczby komórek Langerhansa w naskórku.

Według aktualnych wytycznych Polskiego Towarzystwa Alergologicznego i Polskiego Towarzystwa Dermatologicznego nt. leczenia atopowego zapalenia skóry (AZS), ektoina należy do najważniejszych związków aktywnych zawartych w kosmeceutykach (preparatach o właściwościach leczniczych lub znacznie wspomagających procesy pielęgnacji naskórka).

Literatura:​
  • Bojarowicz H., Bartnikowska N. Kosmetyki ochrony przeciwsłonecznej. Cz. II. Wybór optymalnego preparatu. Problemy Higieny i Epidemiologii. 2014; 95 (3): 602–608.
  • Mrukwa-Kominek E., Janiszewska-Salamon J., Luboń W. Znaczenie ektoiny w leczeniu alergii ocznej. Ophthalmology Journal. 2016; 1, supl. 1: 1–3.
  • Nowicki R., Trzeciak M., Wilkowska A. et al. Atopowe zapalenie skóry – aktualne wytyczne terapeutyczne. Stanowisko ekspertów Sekcji Dermatologicznej Polskiego Towarzystwa Alergologicznego i Sekcji Alergologicznej Polskiego Towarzystwa Dermatologicznego. Lekarz POZ. 2015; 1 (1): 39–50.
  • Nowicki R. (red.) ABC atopowego zapalenia skóry. AZS w pytaniach i odpowiedziach. Termedia Wydawnictwa Medyczne, Poznań 2015.
  • Bownik A., Stępniewska Z. Ectoine as a promising protective agent in humans and animals. Archives of Industrial Hygiene and Toxicology. 2016; 67 (4): 260–265.
  • Czech L., Hermann L., Stöveken N. et al. Role of the Extremolytes Ectoine and Hydroxyectoine as Stress Protectants and Nutrients: Genetics, Phylogenomics, Biochemistry, and Structural Analysis. Genes. 2018; 9 (4).
  • Zabłotni A., Dziadosz A. Ekstremofile – mikroorganizmy z przeszłością i z przyszłością. Postępy Mikrobiologii. 2013; 52 (4): 381–395.
  • Eiberweiser A., Nazet A., Kruchinin S.E. et al. Hydration and ion binding of the osmolyte ectoine. Journal of Physical Chemistry B. 2015; 119: 15203–15211.
  • Kuhlmann, A.U., Hoffmann, T., Bursy J. et al. Ectoine and hydroxyectoine as protectants against osmotic and cold stress: Uptake through the SigB-controlled betaine-choline- carnitine transporter-type carrier EctT from Virgibacillus pantothenticus. Journal of Bacteriology. 2011; 193: 4699–4708.
  • Pastor J.M., Salvador M,. Argandona, M. et al. Ectoines in cell stress protection: Uses and biotechnological production. Biotechnology Advances . 2010; 28: 782–801.
  • Graf R., Anzali S., Buenger J. et al. The multifunctional role of ectoine as a natural cell protectant. Clinics in Dermatology. 2008; 26 (4): 326–33.
  • Gajewski P. (red.). Interna Szczeklika 2018. Wydawnictwo Medycyna Praktyczna, Kraków 2018.
  • Bownik A., Stępniewska Z. Protective effects of ectoine on behavioral, physiological and biochemical parameters of Daphnia magna subjected to hydrogen peroxide.Comparative Biochemistry and Physiology Part C Toxicology & Pharmacology. 2015; 170: 38–49.
  • Szabelak A., Schulz M., Bownik A. Efekty oddziaływania ektoiny na zwierzęta i człowieka. Medycyna Weterynaryjna. 2018, Nov 15; DOI: dx.doi.org/10.21521/mw.6162.
  • Hahn, M.B., Meyer, S., Schröter M.A. et al. DNA protection by ectoine from ionizing radiation: Molecular mechanisms. Physical Chemistry Chemical Physics. 2017; 19: 25717–25722.
  • Jacyszyn K., Nartowski K., Pluta J. et al. Ektoina – naturalny ekstraprotektant pozyskiwany z ekstremofilów. Mechanizm działania i zastosowanie w produktach leczniczych i kosmetycznych. Farmacja Polska. 2014; 70 (6): 305–311.
  • Hahn, M.B., Solomun T., Wellhausen R. et al. Influence of the compatible solute ectoine on the local water structure: Implications for the binding of the protein G5P to DNA. Journal of Physical Chemistry B. 2015; 119: 15212–15220.

PODOBNE WPISY

Solinea

Poznaj nasze produkty

0
0
Twój Koszyk