- Łuszczyca skóry głowy to przewlekła choroba zapalna o podłożu immunologicznym i genetycznym, która może znacząco obniżać komfort życia.
- Objawia się charakterystycznymi zmianami rumieniowo-grudkowymi pokrytymi srebrzystą łuską, a czasem także świądem i podrażnieniem skóry.
- Łuszczyca skóry głowy wymaga różnicowania m.in. z łupieżem i atopowym zapaleniem skóry oraz konsultacji dermatologicznej w celu postawienia diagnozy.
- Leczenie opiera się głównie na terapii miejscowej, zwłaszcza preparatach z kalcypotriolem i betametazonem, a w cięższych przypadkach także na leczeniu ogólnym.
- Ze względu na przewlekły charakter choroby kluczowe jest również zapobieganie nawrotom poprzez odpowiednią pielęgnację, unikanie czynników zaostrzających i stosowanie się do zaleceń lekarza.
- Sprawdź, czym są emolienty plus i w jaki sposób mogą wspierać leczenie łuszczycy.
Czym jest łuszczyca skóry głowy i skąd się bierze?
Łuszczyca skóry głowy, w dermatologii określana mianem łuszczycy owłosionej skóry głowy to jeden z często występujących rodzajów łuszczycy. Lokalizacja związana z owłosioną skórą głowy istotnie obniża jakość życia pacjentów. Zmiany łuszczycowe na głowie mogą być jedyną lokalizacją zmian skórnych, ale mogą współwystępować ze zmianami na skórze gładkiej i na paznokciach.
Nie ma jednej konkretnej przyczyny pojawienia się zmian łuszczycowych na owłosionej skórze głowy. Na patogenezę łuszczycy składają się zarówno czynniki immunologiczne, zapalne, genetyczne, jak i środowiskowe. Czynniki, które mogą wywołać pierwszorazową manifestację lub zaostrzenie łuszczycy to między innymi:
- używki, w tym nikotynizm i alkohol,
- infekcje, w tym zakażenia paciorkowcowe,
- stres, czynniki emocjonalne,
- niektóre leki, w tym beta-blokery, związki litu,
- stosowanie i nagłe odstawienie sterydów ogólnych, niekiedy również silnych sterydów miejscowych,
- czynniki mechaniczne: uszkodzenie skóry, oparzenie chemiczne, słoneczne, czy termiczne.
Łuszczyca skóry głowy – objawy
W przebiegu łuszczycy owłosionej skóry głowy obserwuje się obecność zmian rumieniowo-grudkowych i nawarstwionych łusek. W przypadku uszkodzeń mechanicznych i drapania mogą pojawić się również drobne nadżerki. Nieodpowiednio leczona łuszczyca skóry głowy może manifestować się licznymi nawarstwieniami, a nawet strupami.
👶🏻 Łuszczyca u dzieci i niemowląt. Jak rozpoznać, jak leczyć?
Czy łuszczyca skóry głowy swędzi?
Świąd nie jest klasycznym objawem łuszczycy, jednak może niekiedy towarzyszyć zmianom skórnym. Powoduje to w wielu przypadkach drapanie skóry głowy, co może stymulować pojawienie się kolejnych zmian skórnych.
Czy łuszczyca skóry głowy powoduje wypadanie włosów?
Łuszczyca skóry głowy nie prowadzi typowo do utraty włosów. Jeżeli zmiany zapalne są nasilone może to doprowadzić niekiedy do przerzedzenia włosów, jednak w przebiegu łuszczycy nie jest to trwała utrata.
Łuszczyca skóry głowy a łupież i AZS – jak odróżnić?
Łupież może w niektórych sytuacjach przypominać zmiany łuszczycowe, zlokalizowane w obrębie owłosionej skóry głowy. Jednak w przypadku łupieżu nie obserwujemy tak nasilonego nawarstwienia zmian, łuski są raczej drobne, niekiedy żółtawe i tłuste (tak zwany łupież tłusty). W przypadku łuszczycy będą obecne również zmiany rumieniowo-grudkowe, które pokryte są srebrną łuską. Tychże zmian rumieniowo-grudkowych nie obserwujemy w przebiegu łupieżu.
Łupież skory głowy nie manifestuje się zmianami na skórze gładkiej i na paznokciach, co często towarzyszy łuszczycy.
W przypadku atopowego zapalenia skóry (AZS) na owłosionej skórze głowy nie obserwuje się typowo silnie nawarstwionych łusek i zmian rumieniowo-grudkowych. Można jednak obserwować wysuszenie skóry, lekkie złuszczanie i silny świąd, który jest typowy dla AZS. U niemowląt z AZS można niekiedy obserwować zmiany sączące i złuszczające na twarzy i owłosionej skórze głowy.
Łuszczyca skóry głowy – kiedy zgłosić się do lekarza?
Wszelkie nowe zmiany, które pojawiają się w obrębie owłosionej skóry głowy wymagają konsultacji lekarskiej. Nie każda zmiana o typie łuski na głowie to zmiana łuszczycowa. Łuszczyca skóry głowy wymaga różnicowania z innymi jednostkami chorobowymi, w tym między innymi z:
- łojotokowym zapaleniem skóry,
- rogowaceniem słonecznym,
- grzybicą owłosionej skóry głowy,
- łupieżem.
W celu postawienia diagnozy konieczne może być badanie dermatoskopowe, a niekiedy również badanie mykologiczne (badanie w kierunku grzybicy), czy histopatologiczne (do którego konieczne jest pobranie wycinka skóry).
Jak leczyć łuszczycę skóry głowy?
W pierwszym kroku konieczne jest usunięcie nawarstwionych zmian o typie łuski. W tym celu stosuje się szampony, ale również płyny zawierające w swoim składzie substancje złuszczające, w tym na przykład kwas salicylowy. Po usunięciu nawarstwień preparaty lecznicze ze składnikami aktywnymi mają większe „możliwości działania” na zmiany zapalne na owłosionej skórze głowy.
W przypadku łuszczycy leczeniem miejscowym pierwszego rzutu jest połączenie betametazonu, a więc silnego leku przeciwzapalnego z kalcypotriolem, czyli pochodną witaminy D.
Połączenie tych dwóch substancji w wielu przypadkach pozwala na skuteczną poprawę stanu dermatologicznego, w porównaniu do stosowania leku sterydowego w monoterapii (a więc samego betametazonu). Warto mieć świadomość, że pochodne witaminy D odwracają częściowo niekorzystne działanie glikokortykosteroidów, takie jak zanik i ścieńczenie skóry.
Jeżeli mimo stosowania leczenia miejscowego zmiany skórne nadal są obecne lub jeśli zmiany skórne są szczególnie nasilone, możliwe jest zastosowanie leczenia ogólnego. W terapii ogólnej łuszczycy wykorzystuje się takie substancje jak:
- metotreksat,
- acytretyna,
- cyklosporyna,
- cząsteczki wykorzystywane w leczeniu biologicznym.
Kalcypotriol – skuteczny lek na łuszczycę skóry głowy
Połączenie kalcypotriolu i betametazonu jest skuteczne również w leczeniu zmian skórnych na owłosionej skórze głowy. Na rynku dostępne są preparaty o tym składzie zarówno w formie żelu, jak i maści.
Należy wiedzieć, że kalcypotriol może być stosowany również samodzielnie (czyli w monoterapii), jednak w tym przypadku efekty działania widoczne są nieco później, bo po około 6-8 tygodniach leczenia.
🔵 Kalcypotriol na łuszczycę: jak działa, czy to steryd i jak długo go stosować?
Warto jednak wspomnieć, że pochodne witaminy D, w tym kalcypotriol nie powinny być stosowane jednoczasowo w połączeniu z substancjami złuszczającymi, takimi jak kwas salicylowy. Może to bowiem prowadzić do unieczynnienia kalcypotriolu, a tym samym spadku skuteczności prowadzonej terapii.
Maść czy żel na łuszczycę skóry głowy – co wybrać?
W przypadku zmian obecnych na owłosionej skórze głowy zdecydowanie wygodniejsze dla pacjenta będzie stosowanie produktu w postaci żelu. Pozwoli to na łatwiejszą aplikację preparatu, co z kolei często przekłada się również na stosowanie się do zaleceń lekarza.
Jak aplikować maść lub żel na owłosioną skórę głowy?
Przed aplikacją preparatu warto delikatnie uczesać włosy i usunąć ewentualne łuski z przestrzeni pomiędzy włosami. Trzeba jednak podkreślić, że łusek nie powinno usuwać na siłę, bo może to doprowadzić do mechanicznego podrażnienia i pogorszenia kondycji skóry głowy. W kolejnym kroku należy nałożyć żel na owłosioną skórę głowy, oddzielając od siebie poszczególne pasma włosów. Należy unikać kontaktu żelu ze skórą twarzy i śluzówkami (może być konieczne pochylenie głowy podczas aplikacji preparatu).
Czym zmyć łuskę łuszczycową z głowy?
Warto wybierać produkty z substancjami złuszczającymi, takimi jak np. kwas salicylowy. Korzystnie działają również preparaty myjące zawierające w swoim składzie ichtiol i betainę. Pomocniczo można stosować również preparaty z piroktonianem olaminy. Warto pamiętać, by nie stosować jednocześnie preparatów zawierających kwas salicylowy z produktami z kalcypotriolem i innymi pochodnymi witaminy D, ponieważ osłabia to ich działanie.
Jakie są domowe sposoby na łuszczycę skóry głowy?
W domowej pielęgnacji warto skupić się na używaniu delikatnych preparatów myjących, będących dermokosmetykami. Warto wybierać produkty przeznaczone do skóry z problemem łuszczycy.
Czego unikać przy łuszczycy skóry głowy?
Przy łuszczycy głowy powinniśmy unikać drapania i podrażniania skóry, ponieważ każdy uraz mechaniczny może prowadzić do pojawienia się nowych wykwitów (w dermatologii zjawisko to określane jest mianem objawu Koebnera). Co więcej, w pielęgnacji skóry głowy powinniśmy unikać stosowania agresywnych preparatów myjących, zawierających wysokie stężenia alkoholu, konserwanty, czy podrażniające substancje zapachowe.
Czy można farbować włosy przy łuszczycy skóry głowy?
Farbowanie włosów nie jest przeciwwskazane w przebiegu łuszczycy, jednak należy unikać tej procedury w trakcie zaostrzenia stanu dermatologicznego. Przed pierwszym zastosowaniem danej farby warto wypróbować wstępnie preparat tylko na fragmencie skóry owłosionej. Pozwala to na sprawdzenie, czy składniki produktu nie podrażniają skóry głowy. Co więcej, korzystne może być unikanie produktów, zawierających w swoim składzie amoniak i parabeny.
Czy łuszczyca skóry głowy może nawracać?
Łuszczyca, w tym łuszczyca skóry głowy jest schorzeniem przewlekłym, które cechuje się występowaniem okresów zaostrzeń i remisji, a więc wyciszenia objawów chorobowych. Sprawia to, że objawy chorobowe mogą nawracać, szczególnie w okresach stresu, czy przy infekcjach.
Łuszczyca skóry głowy – jak zapobiegać nawrotom?
Najważniejszą kwestią jest leczenie choroby i stosowanie się do zaleceń lekarza prowadzącego. W niektórych przypadkach konieczne może być zastosowanie leczenia podtrzymującego, które polega na aplikacji preparatu z betametazonem i kalcypotriolem dwa dni w tygodniu, mimo ustąpienia dolegliwości skórnych. Takie postępowanie pozwala na zmniejszenie ryzyka nawrotu zmian. Kluczowe jest również wzmacnianie odporności, dbanie o zbilansowaną dietę, utrzymywanie prawidłowej masy ciała, a w ramach możliwości – minimalizowanie stresu.
Podsumowując, zmiany łuszczycowe na owłosionej skórze głowy to częste zjawisko u pacjentów z łuszczycą pospolitą. Skuteczne leczenie tego rodzaju zmian obejmuje stosowanie dedykowanych preparatów miejscowych, a w razie nieuzyskania odpowiedzi klinicznej, również leczenia ogólnego, a następnie biologicznego. Jeżeli chorujemy na łuszczycę lub mamy niezdiagnozowane zmiany w obrębie owłosionej skóry głowy warto udać się na konsultację do lekarza dermatologa. Lekarz po ocenie stanu skóry zaproponuje odpowiednie postępowanie terapeutyczne.
Może zainteresować Cię: Kalcypotriol na łuszczycę: jak działa, czy to steryd i jak długo go stosować?
