logo_solinea
Porost islandzki - tego o nim z pewnością nie wiesz

Porost islandzki – tego o nim z pewnością nie wiesz

Plecha porostu islandzkiego (syn. tarczownicy islandzkiej, płucnicy islandzkiej), ze względu na bogaty i zróżnicowany skład oraz obecność licznych substancji czynnych, wykazuje wielokierunkową aktywność biologiczną i może być wykorzystywana w terapii wielu chorób i dolegliwości oraz dla wzmocnienia i poprawy ogólnego stanu zdrowia. O kilku jej możliwościach pisaliśmy już tutaj.

W ostatnich latach prowadzono szereg badań fitochemicznych i farmakologicznych, które miały na celu weryfikację i wyjaśnienie mechanizmów molekularnych aktywności Cetraria islandica. W warunkach in vitro i in vivo potwierdzono m.in. jej właściwości immunomodulujące, immunostymulujące, antyproliferacyjne, cytotoksyczne, promieniochronne i antyoksydacyjne.

Spis treści:
fa666abb370f6cfe9a0b3d799c72f4546f537b34

Porost islandzki – właściwości antyoksydacyjne, przeciwzapalne i promieniochronne

Wyciąg z płucnicy islandzkiej wykazuje silne właściwości antyoksydacyjne. W badaniach in vitro potwierdzono, że już niewielkie dawki działają protekcyjnie na ludzkie limfocyty, chroniąc je przed szkodliwymi skutkami stresu oksydacyjnego.

Za działanie przeciwzapalne wyciągów z plechy tarczownicy islandzkiej (Lichen islandicus) odpowiada przede wszystkim lichenina (polisacharyd), która zmienia produkcję cytokin – przede wszystkim cytokin IL-10 oraz IL-12p40. Odpowiednie dawki preparatów z porostem islandzkim wzmagają wydzielanie tych cytokin w ludzkich komórkach dendrytycznych, z przewagą sekrecji (wydzielania) cytokiny IL-10. Interleukina IL-10 należy do cytokin przeciwzapalnych, czyli wpływa hamująco na produkcję cytokin prozapalnych.

Właściwości przeciwzapalne wykazuje też kwas protolichesterynowy, który hamuje aktywność 5-lipooksygenazy – enzymu zaangażowanego w syntezę leukotrienów, czyli związków lipidowych uczestniczących w procesach zapalnych.

W badaniach in vitro i in vivo wykazano, że polisacharydy w wyciągach z porostu islandzkiego przejawiają właściwości immunomodulujące i immunostymulujące. Udało się wykazać ich zdolność do nasilania fagocytozy granulocytów (pochłaniania i wewnątrzkomórkowego trawienia patogenów lub ich cząstek).

Melaniny grzybowe, obecne u porostów islandzkich zasiedlających tereny silnie nasłonecznione, chronią skórę przed kancerogennym wpływem promieniowania UVB. Naftazaryna (naftochinon) hamuje natomiast proliferację keratynocytów (komórek naskórka), zapobiegając łuszczycy.

Porost islandzki – właściwości przeciwnowotworowe

Uważa się, że kwas protolichesterynowy (wyizolowany z Lichen islandicus) może stymulować komórki raka prostaty do aktywacji szlaków apoptozy. Apoptoza to zaprogramowana śmierć komórek – precyzyjnie zaplanowane (i pożądane przez organizm) komórkowe samobójstwo. Popełniają je komórki, w których doszło do uszkodzenia; inne komórki pochłaniają je i usuwają, nie wywołując stanu zapalnego.

U podstaw procesu nowotworzenia często leżą nie tylko zaburzenia proliferacji (zdolności do namnażania się komórek), ale i defekty powstrzymujące apoptozę. Do zahamowania procesu autodestrukcji dochodzi m.in. w komórkach raka gruczołu krokowego, które zaczynają skutecznie unikać śmierci. Osiągają pewien stan nieśmiertelności, który, paradoksalnie, może zabijać. Jednak w wyniku aktywacji szklaków apoptozy komórki raka prostaty rozpadają się na liczne ciałka apoptotyczne, które zostają sprawnie „uprzątnięte”.

1086d9fbfa5cb50d94b220f9490ca42bde6149a3

Wykazano, że wyizolowany z porostu islandzkiego kwas protolichesterynowy indukuje proces apoptozy w komórkach nowotworowych, hamując FAS. Przypomnijmy, że FAS (syntaza kwasów tłuszczowych) to enzym, którego wysoką aktywność stwierdzono w wielu komórkach nowotworowych. Bardzo wysoka ekspresja Fasn (genu kodującego FAS) jest charakterystyczna zwłaszcza dla źle rokujących typów nowotworów – w komórkach nowotworowych prostaty i piersi nasila ich proliferację i wzrost. Jednak udowodniono, że zahamowanie ekspresji Fasn lub aktywności FAS hamuje jednocześnie wzrost komórek nowotworowych i aktywuje apoptozę. Dlatego wciąż poszukuje się inhibitorów FAS (substancji hamujących FAS) – potencjalnych leków przeciwnowotworowych.

Prowadzono badania in vitro na ludzkich liniach komórkowych T-47D i ZR-75-1 raka piersi oraz erytroleukemii K-526 (ostrej białaczki erytroblastycznej). Ich wyniki wskazują, że odpowiednie stężenie kwasu protolichesterynowego prowadzi do obumierania licznych komórek tych trzech nowotworów złośliwych. W innym badaniu in vitro, zaobserwowano, że kwas protolichesterynowy działa antyproliferacyjnie na 12 ludzkich linii komórkowych nowotworów (w tym na komórki raka prostaty, jajnika, piersi, żołądka trzustki oraz kilku białaczek).

Współczesna onkologia często korzysta z mechanizmu wymuszania apoptozy w leczeniu nowotworów złośliwych; z leków, których punkt uchwytu stanowią białka szlaku apoptotycznego. To one mogą wyegzekwować apoptozę zbuntowanych komórek, które uparcie nie chcą umrzeć. Wielu badaczy uważa, że znajomość ścieżek, którymi można zabić komórkę, to przyszłość onkologii.

Literatura:​
  • Zacharskia D.M., Escha S., König S. et al. β-1,3/1,4-Glucan Lichenan from Cetraria islandica (L.) ACH. induces cellular differentiation of human keratinocytes. Fitoterapia. 2018; 129: 226–236.
  • Grujičić S., Stošić I., Kosanić M. et al. Evaluation of in vitro antioxidant, antimicrobial, genotoxic and anticancer activities of lichen Cetraria islandica. Cytotechnology. 2014; 66 (5): 803–813.
  • Stachurska A., Wronka M., Kowalczyńska H.M. Rak gruczołu krokowego w badaniach in vitro: charakterystyka linii komórkowych PC3, DU145 i LNCaP. Urologia Polska. 2007; 60 (3), [dostęp online].
  • Makuch M., Terlecka P., Makuch M. Zastosowanie lecznicze płucnicy islandzkiej Cetraria islandica (L.). [w]: Właściwości prozdrowotne roślin i ich metabolitów wtórnych. Maciąg M., Maciąg K. (red.). Wydawnictwo Naukowe TYGIEL, Lublin 2018: 49–56.
  • Kohlmünzer S. Farmakognozja. Podręcznik dla studentów farmacji. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2014.
  • Świerczyński J., Śledziński T. Metaboliczna i regulacyjna rola syntazy kwasów tłuszczowych. Postępy Biochemii. 2012; 58 (2): 175–185.
  • Smolińska D., Tajer A., Stebel A. Współczesne spojrzenie na właściwości lecznicze płucnicy islandzkiej Cetraria islandica (L.) Ach. Annales Academiae Medicae Silesiensis. 2012; 66 (4): 56–63.
  • Podlewski J., Chwalibogowska-Podlewska A., Członkowski A. (red.). Leki Współczesnej Terapii. Wydawnictwo Medical Tribune Polska, Warszawa 2010.
  • Studzińska-Sroka E., Bylka W. Porost islandzki – związki czynne, aktywność biologiczna. Farmaceutyczny Przegląd Naukowy. 2010; 7: 23–27.
  • Dudziec A., Zielińska-Pisklak M. Właściwości farmakologiczne i zastosowanie porostu islandzkiego (Lichen islandicus) w medycynie. Terapia. 2015; 9 (328): 67-70.
  • Studzińska-Sroka E. Historia badań nad porostami. Nowiny Lekarskie. 2008; 77 (5): 367–372.
  • Krajewska J. Właściwości lecznicze porostu islandzkiego. Lek w Polsce. 2015; 1 (25): 52–56.
  • Traczyk W., Trzebski A. Fizjologia człowieka z elementami fizjologii stosowanej i klinicznej. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2009.
  • Ławicki S., Mroczko B., Szmitkowski M. Markery nowotworowe raka piersi. Postępy Higieny i Medycyny Doświadczalnej. 2004; 58: 292–300.

PODOBNE WPISY

Solinea

Poznaj nasze produkty

0
0
Twój Koszyk