- Ucho pływaka to potoczna nazwa na ostre zapalenie przewodu słuchowego zewnętrznego, które najczęściej rozwija się na skutek kontaktu z wodą i uszkodzenia nabłonka.
- Do typowych objawów ucha pływaka zalicza się: ból, świąd, uczucie zatkania ucha, obrzęk, a czasami wyciek z przewodu słuchowego.
- W łagodnych przypadkach można sięgnąć po krople na ucho pływaka bez recepty, zawierające np. gliceryną, koloidem srebra, koloidem miedzi.
- Domowe sposoby na ucho pływaka, takie jak osuszanie ucha czy ciepłe okłady, mogą wspierać leczenie, ale nie zastępują terapii miejscowej.
- Sprawdź, co stosować do codziennej pielęgnacji uszu.
Ucho pływaka – co to jest?
Ucho pływaka to potoczne określenie ostrego, rozlanego zapalenia przewodu słuchowego zewnętrznego. Schorzenie to obejmuje skórę oraz tkankę podskórną zewnętrznego kanału słuchowego, a w niektórych przypadkach również małżowinę uszną lub błonę bębenkową1.
Ucho pływaka występuje u osób w każdym wieku, jednak szczególnie często dotyczy dzieci, młodzieży i osób aktywnych fizycznie – zwłaszcza w okresie letnim2.
Skąd się bierze ucho pływaka?
Bezpośrednią przyczyną ucha pływaka jest zakażenie zewnętrznego przewodu słuchowego drobnoustrojami. W przeważającej większości przypadków ma ono charakter bakteryjny, a najczęściej izolowanymi patogenami są Pseudomonas aeruginosa i Staphylococcus aureus. Często również obserwuje się zakażenia mieszane1.
Rozwojowi infekcji sprzyjają czynniki upośledzające naturalne mechanizmy ochronne ucha. Zalicza się do nich:
- nadmierną wilgoć (najczęściej na skutek pływania),
- uszkodzenie nabłonka przewodu słuchowego (np. na skutek czyszczenia ucha patyczkami),
- nieprawidłowości anatomiczne (np. zwężenie kanału słuchowego, torbiel naskórkowa),
- obecność ciała obcego w uchu,
- niewłaściwe używanie aparatów słuchowych czy słuchawek dousznych,
- choroby skóry przebiegające z łuszczeniem się naskórka (np. łuszczyca czy egzema)2.
Obecność wody w przewodzie słuchowym prowadzi do maceracji naskórka i powstawania mikrouszkodzeń, przez które drobnoustroje z łatwością wnikają do głębszych warstw skóry.
Ucho pływaka – objawy
Objawy ucha pływaka zazwyczaj pojawiają się nagle, w ciągu 48 godzin od kontaktu z wodą bądź urazu przewodu słuchowego1.
Do symptomów rozwijającego się schorzenia należy:
- ból ucha,
- świąd przewodu słuchowego,
- uczucie zatkania lub pełności ucha,
- wyciek z ucha,
- zaczerwienienie i obrzęk przewodu słuchowego,
- niewielki niedosłuch3.
Czy ucho pływaka przejdzie samo?
Łagodna postać ucha pływaka może ustąpić samoistnie, jednak w większości przypadków konieczne jest wdrożenie leczenia miejscowego. Ze względu na ryzyko powikłań zaleca się jak najszybsze wdrożenie odpowiedniego postępowania.
Brak leczenia może prowadzić do nasilenia objawów, rozprzestrzenienia się infekcji na skórę małżowiny lub głębiej położonych tkanek, a u osób z cukrzycą lub obniżoną odpornością – do rozwoju złośliwej postaci zapalenia.
Ucho pływaka ile trwa?
Objawy ucha pływaka zwykle całkowicie ustępują w ciągu 7-10 dni od rozpoczęcia leczenia. Znacząca poprawa powinna być jednak odczuwalna już po 48-72 godzinach terapii.
Brak odpowiedzi na leczenie może świadczyć o nieprawidłowej diagnozie, obecności przeszkody w przewodzie słuchowym, złej technice aplikacji kropli lub oporności drobnoustrojów. W takim przypadku zalecana jest ponowna konsultacja u lekarza – najlepiej specjalisty otolaryngologa.
Ucho pływaka – leczenie
Co pomaga na ucho pływaka? Leczenie tej choroby opiera się głównie na terapii miejscowej. W większości przypadków wystarczające okazuje się zastosowanie odpowiednio dobranych kropli do uszu o działaniu przeciwbakteryjnym, przeciwzapalnym lub zakwaszającym środowisko przewodu słuchowego. Kluczowe znaczenie we wsparciu terapii ma także prawidłowa higiena uszu.
W cięższych przypadkach, przy nasilonych objawach bądź wystąpieniu powikłań, może być konieczne wdrożenie leczenia ogólnego lub interwencji laryngologicznych.
Krople na ucho pływaka bez recepty
Wspomagająco w leczeniu ucha pływaka można zastosować łagodne krople z gliceryną i koloidem srebra oraz miedzi. Preparat tego typu ułatwia rozpuszczenie nadmiaru woskowiny i jej usunięcie, a jednocześnie tworzy na powierzchni skóry barierę ochronną. Dodatek cząsteczek srebra i miedzi ogranicza wzrost patogennych bakterii i grzybów, przyspieszając leczenie infekcji.
Jak prawidłowo stosować krople do uszu?
Przed użyciem kropli do uszu warto lekko ogrzać butelkę w dłoni. Zimny płyn może niekiedy wywołać zawroty głowy. Głowę należy przechylić tak, aby chore ucho było skierowane ku górze. W celu wyprostowania przewodu słuchowego należy odciągnąć delikatnie małżowinę uszną:
- do góry i ku tyłowi – u dorosłych,
- w dół i ku tyłowi – u dzieci.
Po zakropleniu wskazanej liczby kropli najlepiej pozostać w tej pozycji przez 2-3 minut. W celu równomiernego rozprowadzenia leku można delikatnie masować okolicę ucha.
Krople do uszu na ucho pływaka należy stosować tak długo, jak zalecił lekarz lub jak podano na ulotce producenta. Zbyt wczesne przerwanie terapii zwiększa ryzyko nawrotu objawów.
Ucho pływaka – jaki antybiotyk?
Wywołane bakteriami ucho pływaka często wymaga zastosowania antybiotyków miejscowych. W terapii tego schorzenia najczęściej stosuje się:
- fluorochinolony, takie jak ciprofloksacyna czy ofloksacyna,
- aminoglikozydy, takie jak neomycyna czy tobramycyna,
- polimyksynę B.
Leki na ucho pływaka mogą być preparatami łączonymi. Korzystny profil działania wykazują preparaty łączące w swym składzie antybiotyk i glikokortykosteroid, np. ciprofloksacynę z fluocynolonem.
Należy pamiętać, że krople na ucho pływaka z antybiotykiem to leki dostępne na receptę. Powinny być one przepisane przez lekarza, po badaniu i ocenie klinicznej ucha, a zwłaszcza błony bębenkowej.
Domowe sposoby na ucho pływaka
Co pomaga na ucho pływaka oprócz leków miejscowych? We wsparciu leczenia pomocne mogą być proste, domowe sposoby, takie jak:
- unikanie moczenia ucha do czasu ustąpienia objawów,
- delikatne osuszanie ucha, np. za pomocą suszarki z chłodnym nawiewem,
- ciepłe okłady, np. z wykorzystaniem ogrzanego, suchego ręcznika.
Nie zaleca się stosowania olejków eterycznych, świecowania uszu czy samodzielnego czyszczenia przewodu słuchowego. Czynności te mogą dodatkowo uszkadzać kanał słuchowy, wydłużając czas leczenia i sprzyjając rozwojowi powikłań.
Ucho pływaka u dziecka
Ucho pływaka należy do częstszych przyczyn bólu ucha u dzieci w okresie letnim. Dotyczy głównie dzieci powyżej 2. roku życia, u których przewód słuchowy jest już na tyle wykształcony, by umożliwić typowy przebieg infekcji zewnętrznego kanału słuchowego3.
Objawy nie różnią się istotnie od tych obserwowanych u dorosłych, jednak mogą być trudniejsze do uchwycenia. U młodszych dzieci, które nie potrafią jeszcze dobrze komunikować objawów, dominują niespecyficzne zachowania: drażliwość, problemy ze snem czy unikanie dotykania ucha.
Dowiedz się więcej: Jak zabezpieczyć uszy dziecka na basenie?
Ucho pływaka zapobieganie
W zapobieganiu rozwoju ucha pływaka bardzo duże znaczenie ma odpowiednia higiena uszu. Aby zmniejszyć ryzyko rozwoju stanu zapalnego przewodu słuchowego, należy pamiętać o:
- unikaniu długotrwałego kontaktu uszu z wodą,
- dokładnym osuszeniu przewodu słuchowego po kąpieli, prysznicu, a także pływaniu w jeziorze czy basenie,
- zaprzestaniu czyszczenia uszu patyczkami higienicznymi czy innymi narzędziami, które mogą uszkodzić przewód słuchowy,
- stosowaniu sprayów lub kropli zawierający np. nadtlenek karbamidu czy glicerynę, które bezpiecznie rozpuszczają zalegającą woskowinę i ograniczają wilgoć.
Spray na ucho pływaka
W profilaktyce rozwoju zapalenia ucha zewnętrznego pomóc mogą specjalistyczne spraye do usuwania złogów woskowiny usznej. Tego typu preparaty zawierają w swym składzie związki powierzchniowo czynne, nadtlenek karbamidu czy glicerynę, wspomagając zmiękczanie woskowiny i usuwanie jej z przewodu słuchowego. Wygodna forma sprayu ułatwia aplikację i zmniejsza ryzyko przypadkowego uszkodzenia przewodu słuchowego lub błony bębenkowej.
Może zainteresować Cię także: Jak odetkać zatkane ucho?
