logo_solinea
ornityna

Ornityna a oczyszczenie wątroby

W wątrobie zachodzą liczne procesy detoksykacyjne. Jednym z nich jest neutralizacja silnej neurotoksyny, powstającej w wyniku metabolizmu białek — amoniaku. W przypadku nagromadzenia amoniaku dochodzi do rozwoju encefalopatii wątrobowej. Wówczas trzeba dostarczyć organizmowi odpowiedniego preparatu wspomagającego pracę wątroby, jakim jest ornityna.

Spis treści:
logo-zdrowe-rozwiazania-podstawowe bez tła
„Człowiek – zawsze stajemy po jego stronie”

Ornityna co to jest?

Ornityna, a dokładniej L-asparaginian L-ornityny, to połączenie (sól) dwóch aminokwasów wytwarzanych naturalnie (endogennie) w organizmie:

  •   ornityny,
  •   kwasu asparaginowego.

Oba związki biorą czynny udział w metabolizowaniu amoniaku w wątrobie (produkt przemiany białek) i usuwaniu go z organizmu, przy czym L-asparaginian dodatkowo działa w mięśniach szkieletowych.

Ornityna jest niezbędna do zajścia cyklu mocznikowego — cykl metaboliczny występujący u wszystkich organizmów ureotelicznych (w tym ludzi i innych ssaków). Jego zadaniem jest eliminacja nadmiaru azotu i toksycznego amoniaku poprzez szereg reakcji prowadzących do powstania mocznika na drodze pięciu reakcji. Proces ten, znany również jako cykl ornitynowy, odbywa się przede wszystkim w wątrobie oraz w mniejszym stopniu w nerkach. Z tego powodu zaburzenia funkcjonowania wątroby prowadzą do nagromadzenia amoniaku w organizmie i rozwoju encefalopatii wątrobowej.

Właściwości ornityny

Właściwości ornityny opierają się przede wszystkim na oczyszczaniu wątroby. Ornityna pozwala na detoksykację amoniaku, który powstaje na drodze przemian białek i aminokwasów. L-asparaginian L-ornityny doprowadza do powstania dwóch bezpiecznych dla organizmu związków — mocznika i glutaminy.

Opisywany związek ornityny charakteryzuje się bardzo dobrym wchłanianiem. Po podaniu doustnym zostaje szybko rozłożony na dwa komponenty, czyli L-ornitynę i L-asparaginian.

Ornityna jest składnikiem niezbędnym do wątrobowej przemiany amoniaku w nietoksyczny mocznik. Dodatkowo aktywuje określone enzymy biorące udział w cyklu mocznikowym. Z kolei obecność asparaginianu jest wymagana w syntezie glutaminy — aminokwasu wiążącego amoniak w warunkach zarówno fizjologicznych, jak i patologicznych. Co więcej, synteza glutaminy aktywuje cykl mocznikowy, tym samym nasilając przemiany amoniaku w mocznik wydalany wraz z moczem.

Warto dodać, że badania naukowe wskazują na mechanizm przemiany L-asparaginianu L-ornityny do glutaminy jako główną przyczynę zmniejszenia stężenia toksycznego amoniaku.

Kiedy i jak stosować ornitynę?

Stosowanie ornityny jest szczególnie zalecane w leczeniu encefalopatii wątrobowej. Encefalopatia wątrobowa rozwija się wskutek zmniejszenia liczby zdolnych do pracy komórek wątrobowych (hepatocytów) , przez co proces detoksykacji zostaje upośledzony. Dochodzi do nagromadzenia się we krwi silnej neurotoksyny — amoniaku, ale nie tylko. Wówczas cykl mocznikowy staje się niewystarczająco wydolny, by zneutralizować rosnące ilości amoniaku. Podobnie z przemianą amoniaku do glutaminy, która w warunkach zdrowia zachodzi głównie w mięśniach i mózgu.

Jest to stan, w którym dochodzi do pojawienia się objawów neurologiczno-psychiatrycznych na skutek ostrych lub przewlekłych uszkodzeń wątroby, prowadzących do nagromadzenia amoniaku w organizmie. Objawia się ciężkimi zaburzeniami świadomości, osobowości lub zachowania. Zaburzeniom ulega także dobowy rytm snu i czuwania, spadają zdolności intelektualne, może pojawić się niepokój, nadmierna senność, a także osłabiona reakcja na bodźce. Wraz z postępowaniem encefalopatii wątrobowej mogą pojawić się halucynacje, splątanie, urojenia, silne drżenia rąk, napady drgawkowe czy śpiączka, a w ostateczności może nawet dojść do zgonu.

Przyczyny encefalopatii wątrobowej obejmują np.:

  •   marskość wątroby,
  •   stłuszczenie wątroby,
  •   wirusowe zapalenie wątroby,
  •   polekowe uszkodzenia wątroby,
  •   zapalenie wątroby spowodowane substancjami toksycznymi, np. kwasami tłuszczowymi,
  •   krwotoki do przewodu pokarmowego,
  •   choroby autoimmunologiczne, np. pierwotne zapalenie dróg żółciowych lub pierwotne stwardniające zapalenie dróg      żółciowych,
  •   hemochromatozę,
  •   chorobę Wilsona.

Ornityna jest dostępna w postaci tabletek lub kapsułek. Natomiast u chorych na encefalopatię wątrobową stosuje się ornitynę pod postacią leku dostępnego w formie granulatu do sporządzenia płynu bądź iniekcji.

Lek L-asparaginian L-ornityny w formie granulatu zawiera 3 gramy substancji czynnej w 5 gramowej saszetce. Preparat należy rozpuścić w szklance wody i przyjmować wraz z posiłkiem lub zaraz po jego zakończeniu. Zaleca się przyjmowanie 1-2 saszetek 1-3 razy dziennie. Dawkowanie jest ustalane indywidualnie z lekarzem. Ponadto granulat ornityny jest lekiem wydawanym wyłącznie na receptę.

Przeciwwskazania do stosowania ornityny

Przeciwwskazania do stosowania ornityny to:

  •   uczulenie na L-asparaginian L-ornityny,
  •   uczulenie na którąkolwiek z substancji pomocniczych,
  •   znaczna niewydolność nerek — poziom kreatyniny w surowicy powyżej 3 mg/100 ml,
  •   zaburzenia metabolizmu ornityny i/lub kwasu asparaginowego,
  •   nietolerancja fruktozy.

W czasie ciąży, jak i karmienia piersią nie powinno się stosować ornityny ze względu na brak badań klinicznych dotyczących stosowania leku w opisywanych grupach. Natomiast w indywidualnych przypadkach lekarz może zadecydować o włączeniu preparatu do leczenia encefalopatii wątrobowej, gdy korzyści terapeutyczne przeważają nad ryzykiem.

Ornityna skutki uboczne

Skutki uboczne L-asparaginianu L-ornityny występują rzadko i zwykle obejmują:

  •   nudności lub wymioty,
  •   ból żołądka,
  •   wzdęcia,
  •   biegunkę,
  •   bóle kończyn (najrzadziej).

Dotychczas nie zaobserwowano objawów po przedawkowaniu ornityny. Ponadto L-asparaginian L-ornityny jest uważany za bezpieczny lek przy stosowaniu dawek zaleconych przez lekarza.

Może zainteresować Cię także: Niealkoholowe stłuszczenie wątroby – objawy, leczenie, dieta

Literatura:​
  • Ornithine and its role in metabolic diseases: An appraisal | PubMed https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/
  • L-ornithine L-aspartate in acute treatment of severe hepatic encephalopathy: A double-blind randomized controlled trial | PubMed https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/
  • Pharmacokinetic and Pharmacodynamic Properties of l-Ornithine l-Aspartate (LOLA) in Hepatic Encephalopathy | NCBI https://www.ncbi.nlm.nih.gov/

PODOBNE WPISY